Een roman over (vrouwen-)geschiedenis, spiritualiteit en zingeving. Dat zijn thema’s waar ik voor warmloop. Ook de cover maakte me nieuwsgierig (en een beetje hebberig). Dus het boek werd aangeschaft en vergezelde me tijdens een weekend Limburg (waar het welbevinden immers hoog in het vaandel staat)
Het Welbevinden gaat over drie vrouwen in verschillende tijdsgewrichten. Centrale rol speelt ‘Heilstätten Beelitz’ in de bossen rond Berlijn. Dit sanatorium voor arbeiders met tbc was rond 1900 een groot idealistisch gezondheidsproject waar een strak maar heilzaam regime heerste; drie warme maaltijden per dag, frisse lucht en kuurbaden.
In 1907 ontmoet de welgestelde schrijfster Johanna in Beelitz fabrieksarbeidster Anna, een charismatische vrouw met bovennatuurlijke gaven. Johanna raakt van haar in de ban en ontdekt bij zichzelf ook een verborgen spiritualiteit en een verlangen haar eigen stem te vinden. Ze neemt Anna in huis. Dit tot ongenoegen van haar echtgenoot.
Ruim een eeuw later zoekt Vanessa; achterkleindochter van Johanna, naar een woning en probeert haar somberheid en stress te verjagen met mindfullnessapps. Ze krijgt een manuscript van haar overgrootmoeder in handen en ontdekt de geschiedenis van Johanna en Anna.
De roman speelt in een tijd waarin grote wetenschappelijke ontdekkingen worden gedaan zoals fotografie, röntgen en antibiotica. Tegelijkertijd was spiritisme heel populair in de betere kringen; tijdens seances werden geesten opgeroepen. Het vervallen sanatorium Beelitz bestaat nog, en de personages zijn losjes gebaseerd op echte historische figuren. Lenze heeft het heel knap allemaal verwerkt in de roman en het las ook als een trein.
En toch kwam het boek niet echt bij me binnen. Misschien door de wat koele vertelstijl, of de personages die zich niet echt laten kennen. Of bevredigde het plot niet helemaal. Of misschien had ik gewoon hoge verwachtingen.
Ik zal het verhaal nog even laten bezinken. Misschien daalt het gevoel van welbevinden langzaam in. Aan Limburg lag het niet..
Het Welbevinden, Ulla Lenze, 2025, Meridiaan Uitgevers